Sıkça Sorulan Sorular

Kaydi Sistemin avantajları nelerdir?

Tüm piyasa aktörleri için daha düşük risk ve maliyet,
Her yıl milyonlarca dolar tutarında sertifika basım ve ihraç masrafından tasarruf,
Personel, saklama, sigorta ve borçlanma/ödünç maliyetlerinden tasarruf,
İhraççılar için sağlıklı ve güvenilir ortaklık pay defteri bilgilerini edinme imkanı,
Sermaye artırımı, temettü ödemeleri ve ortaklarla ilişki ve iletişimlerde zaman ve maliyet avantajı,
Sıfır sahte/kayıp/çalınma riski maliyeti,
Daha kısa, etkin ve hızlı takas süreci,
Şirket-ortak ilişkilerinde etkinlik, ortaklık haklarının kullanımında kolaylık
Uluslararası entegrasyonu kolaylaştırma,
Uluslararası endüstri standardını sağlama

Kaydi Sisteme Geçiş Süreci Nedir?

Hangi sermaye piyasası aracının kaydileşeceğine düzenlemeler uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulu karar vermektedir. SPK fiziki katılma belgelerinin ve hisse senetlerinin kaydileştirilmesini kararlaştırmış olup sözkonusu kıymetler kaydileştirilmiştir.

Yatırım Fonu Katılma Belgeleri :

Kuruluşumuz bu çerçevede 25 Nisan 2005 tarihinden itibaren iki yatırım fonunun kurucusu tarafından kendisine teslim edilen Katılma Belgelerini pilot uygulama kapsamında kayden izlemeye başlamıştır. Pilot uygulaması sonuçlarının başarısı üzerine 27 Haziran 2005 tarihinden itibaren diğer fonların katılma belgeleri için de kaydileştirme işlemine başlanmıştır. 27 Haziran 2005 tarihinden sonra kurulacak fonların katılma belgeleri artık fiziken basılmayacak, MKK sistemi üzerinden kayden hak sahiplerinin hesabına dağıtılmak suretiyle izlenecektir. Halihazırda Yatırım Fonu Katılma Belgelerinin tamamı kaydileştirilmiştir.

Hisse Senetleri :

21 Mart 2005 tarihinde başlaması planlanan basılı hisse senetlerinin kaydi dönüşüm işlemleri teknik nedenlerle ertelenmişti. 28 Kasım 2005 tarihinde Takasbank’ta Müşteri İsmine Saklama Sisteminde fiziken saklanmakta olan tüm hisse senetleri iptal edilerek, bu hesap kayıtları MKK tarafından devralınarak hisse senetleri artık sadece MKK ‘da kayden hak sahibi bazında izlenmek suretiyle kaydi sisteme geçilmiştir. Bu tarihten sonra İMKB’de alım-satımı yapılacak hisselerin takasına sadece kaydi hisse senetleri kabul edilmektedir.

Kaydi dönüşüme Takasbank’ta aynen saklamada tutulan hisse senetleri ile haksahiplerinin Takasbank dışında tuttukları hisse senetleri de konu olabilecektir. Bunun için hak sahiplerinin aracı kuruluşlar ve ihraççılar vasıtasıyla hisse senetlerini kaydileştirilmek üzere MKK adına görevli Takasbank’a teslim etmeleri gerekmektedir.

Hisse senetlerinin kaydileşme tarihinden sonra yapılacak tüm bedelli ve bedelsiz sermaye artırımlarında artık fiziki senet basım ve teslimi yapılamayacak sadece kaydi pay ihracı sözkonusu olacaktır.

MKK'nın görevleri nelerdir?

SPKn'nun 10/A maddesiyle temel yapı olarak MKK esas alınarak, kaydi sistem bu yapı üzerine inşa edilmiştir. 10/A maddesiyle MKK'ya kaydi sisteme ilişkin olarak verilen genel görev ve yetkiler, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan MKK Yönetmeliğiyle detaylandırılmıştır.

MKK Yönetmeliğinde MKK'nın ihraççılar, aracı kuruluşlar ve hak sahipleri itibariyle kaydı tutulan sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin hakları kayden izleyerek, üye grupları itibariyle tutulan kayıtların birbiriyle tutarlılığını kontrol etmek ve Yatırımcıları Koruma Fonu'nu idare ve temsil etmek amacıyla kurulduğu belirtilerek,

Sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları, bilgisayar ortamında, üyeler ve hak sahipleri itibariyle kayden izlemek,
Kayıtların üyeler itibariyle tutarlılığını izlemek, tutarsızlık ve kaydi sisteme ilişkin düzenlemelere aykırılık tespiti halinde üyeler nezdinde gerekli düzeltmelerin yapılmasını istemek ve durumu derhal Kurul'a bildirmek, sistemin güvenli çalışmasını sağlayacak önlemler almak ve uygulamak,
Kayıtların mevzuatta öngörülen çerçevede gizliliğini sağlamak,
Kurul tarafından Kanun'un 10/A maddesine göre kaydı tutulmasına karar verilen sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri yapmak, öngörülen sürenin sonuna kadar teslim edilmeyen araçların yönetime ilişkin haklarını kullanmak, mali haklarını kullanmak ve izlemek.
Yatırımcıları Koruma Fonunu idare ve temsil etmek, mevzuat gereğince Fon adına yapılması gereken işlemleri yapmak,
Kurul tarafından tedrici tasfiyelerine karar verilen aracı kurumların tasfiye işlemlerini Yatırımcıları Koruma Fonu adına ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütmek,
Kurul tarafından sermaye piyasası mevzuatı, çerçevesinde verilen diğer görevleri ve düzenlemelerin gerektirdiği işlemleri yapmak,

bu amacı çerçevesinde MKK'nın görevleri olarak sayılmıştır. SPKn 10/A maddesi ve MKK Yönetmeliği ile MKK'nın görev ve yetkilerinin çerçevesi çizilirken, MKK nezdinde tutulacak kayıtların tabi olacağı usul ve esaslar ise SPK tarafından çıkarılan Kaydileştirme Tebliği ile belirlenmiş bulunmaktadır. Tebliğle MKK üyelerinin kimler olabileceği, bunlara ilişkin hesap ve işlemlerin niteliği ve işlemlerin yerine getirilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

Yasal çerçeve nedir?

SPKn madde 10/A maddesi:

"Sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin haklar; özel hukuk tüzel kişiliğini haiz bir Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından kayden izlenir. Bu Kuruluş, Kurulun gözetim ve denetimi altındadır. Merkezi Kayıt Kuruluşunun kuruluş, faaliyet, çalışma ve denetim esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikte belirlenir.
Kayıtlar, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından, bilgisayar ortamında, ihraçcılar, aracı kuruluşlar ve hak sahipleri itibariyle tutulur. Kayıt edilen haklar bu Kanunun 7 nci maddesi uyarınca senede bağlanmaz. Sermaye piyasası araçlarının nama veya hamiline yazılı hesaplarda kayıt esasları ile kayıtların nasıl tutulacağı ve kayıtların tutulmasında yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esaslar Kurulca bir tebliğ ile belirlenir.
Kayden izlenen sermaye piyasası araçları üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde, Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılan bildirim tarihi esas alınır.
Kurul bu madde kapsamında kaydı tutulacak hakları, bu hakların bağlı olduğu sermaye piyasası araçlarını, türleri ve ihraçcıları itibariyle belirleyebilir.
Payların devrinin, Türk Ticaret Kanununun 417 nci maddesi çerçevesinde ortaklıklar tarafından pay defterine kaydında, ilgililerin başvurusuna gerek kalmaksızın Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde ihraçcılar itibariyle tutulan kayıtlar esas alınır.
Merkezi Kayıt Kuruluşu, ihraçcılar ve aracı kuruluşlar, kendi tuttukları kayıtların yanlış tutulmasından dolayı hak sahiplerinin uğrayacağı zararlardan kusurları oranında sorumludur.
Merkezi Kayıt Kuruluşunun personeli hakkında, Kanunun 25 inci maddesi hükmü uygulanır."

hükümlerini içermektedir. SPKn 10/A maddesi ile öngörülen "kaydi sistem" çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının takas ve saklanması ile bunlara ilişkin hakların kayıtlarına ilişkin sistem köklü bir değişikliğe uğratılmaktadır. Bu değişiklik ve sisteme getireceği avantajlar madde gerekçesinde "..Sermaye piyasalarının şeffaflaşması konusunda en ciddi ve köklü reform çalışmalarından biri gerçekleştirilmektedir..Sermaye piyasası araçlarının kaydi sisteme geçirilmesi kağıt basımını ortadan kaldıracak, halka arzlarda ve sermaye artırımlarında ihraçcı şirketlerin maliyetleri azalacaktır. Gerek halka arzedilen gerekse halka arzedilmeyen hisse senetleri ve ihraçcı halka açık şirketlerin ortaklık bilgileri daha sağlıklı bir şekilde takip edilebilecektir. Sermaye piyasası araçlarının kaydi olarak tutulması çalınma, sahte araç basımı ve araçların fiziki olarak hasar görme risklerini ortadan kaldıracaktır. Halka açık şirketlerin sermaye artırımı ve temettü ödemelerinde verilen hizmetler kolaylaşacak ve daha kısa sürelerde gerçekleştirilebilecektir. Keza hisse senetlerinin kaydi olarak tek bir yerde tutulması takas işlemlerinde kolaylık sağlayacak ve temerrütleri azaltacaktır. Sonuç olarak, sermaye piyasası araçlarının kaydi sisteme geçirilmesiyle, sermaye piyasasında güven ve şeffaflık sağlanacak ve piyasanın derinliği artacaktır..." şeklinde kanun koyucu tarafından belirlenmiştir.

Hukuki İşlemler

Kaydi kıymetlere ilişkin adli ve idari merci bildirimleri nereye yapılmalıdır?

Adli ve idari mercilerce kaydi kıymetlere ilişkin her türlü talep Sermaye Piyasası Kanununun 10/A maddesi uyarınca münhasıran ilgilinin hesabının bulunduğu kuruma gönderilmesi gerekmektedir.

MKK tarafından uygulanmış hacizlerin kaldırılması için nereye bildirim gönderilmelidir?

Haciz uygulanan kıymet hangi kurumun hesabında ise o kuruma haciz kaldırma bildirimi gönderilmelidir.

MKK E-Haciz bildirimlerinde yer alan Vergi Daireleri ve Mal Müdürlüklerinin kodları nelerdir ?

Kod bilgileri

Varisler olarak nasıl başvuru yapılmalı ?

Mirasçılar tarafından kimlik fotokopisi ve veraset ilamı aslı yada aslı gibidir onaylı sureti ile başvurulmalıdır. Başvurunun bizzat yapılmaması halinde noter aracılığıyla gönderilmesi gerekmektedir.

Faksla işlem yapılıyor mu?

Evrak aslı gelmedikçe hukuken işlem yapılması mümkün değildir.