Yatırımcıları Koruma Fonuna İlişkin Hizmetlerimiz

Hukuki Dayanak

Sermaye Piyasası Kanununda (Kanun) 15.12.1999 tarih ve 4487 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle Kanuna eklenen 46/A maddesi uyarınca "Yatırımcıları Koruma Fonu" (Fon) kurulmuştur. Fonun yönetim ve çalışma esaslarını düzenleyen "Yatırımcıları Koruma Fonu Yönetmeliği" de 21.06.2001 tarih ve 24439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Fonun Amacı

Fon, özellikle küçük yatırımcıların aracı kurumların mali durumlarının bozulması nedeniyle zarara uğramalarının önlenmesi, bu piyasadaki yatırımcıların aracı kuruluşlardan kaynaklanan risklere karşı korunması ve bu sayede sermaye piyasalarına olan güvenin arttırılmasi amacıyla kurulmuştur.

Haklarında tedrici tasfiye veya iflas kararı verilen aracı kurumların ve faaliyetleri durdurulan bankaların yaptıkları sermaye piyasası faaliyetleri ve işlemleri nedeniyle müşterilerine karşı "hisse senedi işlemlerinden doğan" nakit ödeme ve hisse senedi teslim yükümlülüklerinin avans tutarına kadar olan bölümü Fon tarafindan karşılanacaktır. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında arttırılacaktır.

Koruma Kapsamındaki Alacaklar

Fonun koruma kapsamında yatırımcı tarafından satılmak, saklanmak, yönetilmek, virman edilmek, ödünç işlemlerine konu edilmek üzere veya diğer nedenlerle aracı kuruluşlara tevdi edilen veya müşteri emrine istinaden alınan hisse senetleri ile yatırımcı tarafından hisse senedi satın alınmak üzere veya satın alınan hisse senetleri karşılığında tevdi edilen nakit ya da yatırımcıya ait hisse senedinin satılmasından sağlanan nakit yer almaktadır. Ancak, nemalandırma ve diğer amaçlarla hisse senedi işlemleri dışında herhangi bir işleme konu edilen nakit kapsamdan çıkmaktadır.

Tasfiye halindeki aracı kurumla ortaklık ya da istihdam gibi nedenlerle ilişki içerisinde bulunan kişilerle bunların üçüncü dereceye kadar olan akrabaları, Fondan yapılacak avans ödemelerinin tamamen dışında bırakılmıştır.

Fonun Gelirleri

Bütün aracı kuruluşların Fona katılmaları zorunludur. Fonun gelirlerini; aracı kuruluşların yatıracağı yıllık ödentiler, gerektiğinde aracı kuruluşlardan alınacak geçici ödentiler, Fon varlığının getirisi, SPK, borsalar ve Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği tarafından verilen idari para cezaları ile diğer gelirler oluşturacaktır.

Fonun başlangıç varlığının oluşturulması amacıyla İMKB tarafından Fon hesabına 10 trilyon TL yatırılacaktır. Böylece yatırımcılara güven verecek büyüklükte bir varlığın başlangıçta oluşturulması sağlanırken aracı kuruluşlara da çok fazla yük getirilmemiş olacaktır.

Kanun yıllık ödentilerin belirlenmesinde SPK'ya, aracı kuruluşlara türleri ve risk durumlarına göre farklı oranlar uygulama yetkisini tanımıştır. Bu doğrultuda aracı kurum ve bankaların risk durumlarına göre gruplandırılmasına ve farklı oranlarda ödenti alınmasına dayanan bir anlayış benimsenmiştir.

Aracı kuruluşlardan alınan yıllık ödentiler ve gerektiğinde alınacak geçici ödentiler ihtiyacı karşılamaya yetmediği takdirde, İMKB tarafından Fona avans verilecektir.

Fonun Yönetimi

Kanun hükmü çerçevesinde, Fonun idare ve temsili sermaye piyasası araçları üzerindeki hakları kayden tutmak ve izlemekle görevli Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından yapılacaktır.

SPK Denetimi

SPK, Fonun hesap ve işlemlerini incelemeye ve denetlemeye, bu hususta Fondan her türlü bilgi ve belgeyi istemeye yetkilidir. Ayrıca Fon, Sayıştay denetimine de tabidir.